Menu Sluiten

Opslagruimte voor fotografen

Natuurfotografen, trouwfotografen, vloggers en andere digitale creatievelingen kennen het probleem wel; audio-visuele bestanden vragen megaveel gigabytes. Waar zet je al die grote bestanden en wat doe je als je er plots niet meer bij kan? In dit artikel probeer ik de mogelijkheden op een rijtje te zetten.

Foto- en videocollecties worden bij voorkeur op harde schijven bewaard. Dit kunnen interne schijven zijn of externe varianten. USB-sticks zijn handig om snel wat bestanden met iemand uit te wisselen maar ze hebben een veel grotere kans op falen waardoor de bestanden die erop staan plots verloren gaan.
Bestanden kunnen ook opgeslagen worden in de cloud, wat zoveel is als een harde schijf van iemand anders, doorgaans van een bedrijf dat clouddiensten aanbiedt.

Harde Schijven

Een computer kan een of meerdere harde schijven hebben. Op een harde schijf worden computerbestanden zoals foto’s, films, muziek en tekstdocumenten bewaard.
Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen interne en externe harde schijven en tussen schijven met bewegende onderdelen (HDD) of Solid State Drives (SSD).

Interne harde schijven zitten in een computer, in een laptop, een desktop, een server of een NAS. Over de NAS zullen we het verderop nog hebben. Interne harde schijven zijn er grofweg in twee maten: 2,5″ en 3,5″. Een 2,5 inch-schijf is compact en past in een laptop. Ze kan ook ingebouwd worden in een grotere computer. De 3,5 inch-schijf is groter en dikker en daarvoor is er in een laptop niet genoeg plaats, in een desktop wel.
2,5″-schijven zijn doorgaans wat duurder dan 3,5″-schijven.

Externe harde schijven worden meestal met een usb-kabel aan de laptop of desktop bevestigd. Ze bestaan ook in 2,5 en 3,5 inch-modellen. Er zijn modellen met een eigen stroomvoorziening en modellen die stroom uit de computer halen.

Zowel de interne als externe harde schijven zijn verkrijgbaar als HDD of SSD. De eerste harde schijven die gemaakt werden waren HDD‘s. Een HDD leest en schrijft de bestanden die erop staan door het mechanisch ronddraaien van onderdelen. SSD‘s zijn recenter ontwikkeld. Ze bevatten geen bewegende onderdelen. De bestanden die erop staan worden opgeslagen door elektrische lading in geheugenchips. Daarom zijn SSD’s sneller en energiezuiniger dan HDD’s. Het nadeel van SSD’s is dat er minder bestanden op kunnen bewaard worden dus voor een SSD met bijvoorbeeld een capaciteit van 2 Terabyte betaal je veel meer dan voor een HDD van 2 TB.
Bij de SSD’s bestaan er naast de 2,5 en 3,5″-modellen ook M.2 SATA– en M.2 NVME-modellen die nog sneller en betrouwbaarder zijn. Ze zijn nog wat duurder en niet alle moederborden zijn geschikt voor deze types van SSD’s.

Als fotograaf/videograaf zijn we natuurlijk op zoek naar veel schijfruimte en daarom komen we toch al snel uit bij de 3,5″ HDD‘s als budgetvriendelijke opslagapparaten. Interne schijven hadden lang de voorkeur omdat de connectie met het moederbord doorgaans sneller is dan die over USB. Tegenwoordig is het verschil tussen beiden niet altijd zo groot meer. Het is verstandig om de snelheid van de connectie (zoals bv S-ATA III of USB 3.1) na te gaan bij het aanschaffen van een nieuwe harde schijf.

De cloud

Het voordeel van foto’s opslaan in de cloud is dat je ze altijd bij je hebt, waar je ook bent, op voorwaarde dat je verbonden bent met het internet.

De makkelijkste manier van cloudopslag gebruiken is een abonnement te nemen bij een clouddienst als pcloud. Een simpele zoekopdracht op internet geeft meerdere alternatieven.
Voor een grotere collectie foto’s, RAW- en videobestanden kan het abonnement wel erg prijzig worden.
Gratis clouddiensten hebben meestal een beperking op de opslagcapaciteit of de toegestane grootte van bestanden. Ook de voorwaarden van zo’n dienst zijn niet altijd even aantrekkelijk. Bij sommige geef je de rechten van je foto’s en/of je privacy uit handen.

Een andere optie is om zelf je eigen cloud-omgeving op te zetten. Dit kan met een eigen server zoals verder besproken wordt onder het hoofdstuk NAS. Een makkelijkere manier is het aanschaffen van een NAS van Synology of QNAP of Western Digital MyCloud. Dit zijn mooie compacte systemen die aangesloten kunnen worden op het netwerk en zo als je eigen privé-cloud kunnen dienen. Helaas kwamen recent verschillende veiligheidsproblemen (QNAP en MyCloud) aan het licht waarbij een aantal gebruikers gegevens verloren zijn. Deze problemen in de software zijn inmiddels wel verholpen maar dit brengt ons bij het volgende punt, namelijk het belang van backups.

Backups

Een backup is een reservekopie van alle gegevens die je wil overhouden nadat er iets misgaat met je opslagapparaten waardoor je niet meer bij je bestanden kan. Idealiter is het een kopie van alle digitale bestanden die je hebt. Dit betekent dat je in totaal twee keer zoveel harde schijfruimte nodig hebt.

De verschillende rampscenario’s die zich kunnen voordoen kunnen we onderverdelen in

  1. het fysiek falen van een harde schijf waarbij deze plotseling niet meer bruikbaar is
  2. brand en blikseminslag op de plek waar de harde schijf zich bevindt
  3. verlies of diefstal
  4. het per ongeluk wissen of overschrijven van gegevens op een harde schijf

(1) het fysiek falen van een harde schijf waarbij deze plotseling niet meer bruikbaar is
Scenario (1) komt wel degelijk voor, zowel bij HDD’s als SSD’s, en altijd onverwachts. Fabrikanten van harde schijven geven vaak een te verwachten levensduur op in de specificaties maar als het noodlot toeslaat dan is het zover en de vraag is wanneer. Mijn advies is om een backup te hebben van alles, altijd. Dat scheelt werk aan uitzoeken wat je wel en niet wil bewaren en het scheelt aan risico op foutjes daarbij. Zo kunnen we scenario (1) ondervangen door het kopiëren van alle bestanden op één harde schijf naar een andere harde schijf. Er bestaan softwareprogramma’s die alleen kopiëren wat gewijzigd is zodat niet telkens alles opnieuw moet gekopieerd worden. Op linux gebruik ik persoonlijk rsync in combinatie met een shellscript en cron. Voor Windows en Mac bestaan er vast goede gebruiksvriendelijke backupprogramma’s.
Als scenario (1) toeslaat heb je gelukkig alle bestanden nog op de backupschijf. Dan is het nodig om zo snel mogelijk weer een nieuwe schijf te kopen en alles van de backupschijf naar de nieuwe schijf te kopiëren.

(2) brand en blikseminslag op de plek waar de harde schijf zich bevindt
Scenario (2) komt ook voor, helaas. Stel dat je backupschijf verbonden is met je laptop en de bliksem slaat in. Dan is de kans groot dat zowel de laptopschijf als de backupschijf verloren zijn. Daarom is het nodig om een backup te hebben op een andere fysieke locatie dan de originele bestanden. Hier komt het voordeel van de cloud om de hoek kijken, maar je kan ook gewoon een andere veilige plek zoeken om je backupschijf te leggen. Dat betekent alleszins losgekoppeld van stroom, usb of netwerk en liefst zover mogelijk weg, bijvoorbeeld in het huis van een vriend.

(3) verlies of diefstal
Er bestaat een kans dat je je backupschijf kwijt raakt, zeker als je er vaak mee onderweg bent. Dat is vervelend. Meteen een nieuwe kopen is dan nodig. Wil je de bestanden op je backupschijf voor zo’n geval beschermen tegen gebruik door anderen dan kan je vooraf de backupschijf encrypteren. Op linux kan dat aan de hand van cryptsetup, voor andere besturingssystemen bestaan er vast andere mogelijkheden.

(4) het per ongeluk wissen of overschrijven van gegevens op een harde schijf
Zelfs als je de backups netjes op orde hebt en regelmatig nieuwe backups maakt kan er wat misgaan. Het kan voorkomen dat je er na het backuppen achter komt dat bepaalde bestanden per ongeluk gewist zijn of dat je terug wil naar een eerdere versie. Dit kan je oplossen door software die snapshots kan maken. Snapshots zijn momentopnamen van hoe de bestanden er op een bepaald ogenblik uitzien. Mochten ze er op een later tijdstip anders uitzien kan er met behulp van de snapshots toch nog teruggegaan worden naar de eerdere versie. Let er bij je backup-software op of er ook snapshots gemaakt kunnen worden.

NAS

NAS staat voor Network Attached Storage. Het is opslagruimte die over het netwerk bereikbaar is. Dat kan een thuisnetwerk zijn (de modem/router, laptop A, desktop B, een smartphone, een smart TV,…) en/of het internet. Als de NAS bereikbaar is vanaf het internet, dus vanaf gelijk welke locatie waar je internet hebt, dan spreken we van een cloud. Maar ook als de NAS enkel voor de apparaten op het thuisnetwerk beschikbaar zijn dan kan het die functie vervullen. Zo kan je bijvoorbeeld beeld en geluid dat opgeslagen is op de NAS streamen naar je smart TV en kunnen de bestanden die op de NAS staan bewerkt worden van op alle computers in huis. Zijn er meerdere gezinsleden die bij dezelfde verzameling foto’s moeten kunnen? Dan is een NAS te overwegen. Eerder noemde ik al de oplossingen van Synology of QNAP en Western Digital MyCloud. Die werken goed en zijn makkelijk in gebruik. Ze hebben een mooi compact ontwerp en verbruiken relatief weinig stroom. Sommige zijn uitbreidbaar om in de toekomst mee te groeien met je opslagbehoeften.
Persoonlijk vind ik het erg jammer dat de software van deze apparaten gesloten is, in tegenstelling tot openbron-software die aanpasbaar is. Bovendien hebben de recente veiligheidsproblemen mij ervoor doen kiezen om zelf een NAS te bouwen in een oude desktop met de opensource software van TrueNAS. Meer daarover verderop.
Omdat de NAS per definitie over het netwerk bereikbaar is, is het netwerk ook de bottleneck qua snelheid. De meeste moderne thuisnetwerken zijn 1Gb-netwerken. Die halen lang niet de snelheid die een moderne 6Gb-usb-connectie kan halen.

RAID

NAS-systemen met meer dan één harde schijf komen in aanmerking voor een RAID-configuratie. Het voordeel daarvan is dat het falen van een schijf kan worden opgevangen door de andere schij(f/ven). Er zijn verschillende RAID-instellingen, afhankelijk van het aantal gebruikte harde schijven, maar het blijft belangrijk om een backup op een andere locatie te hebben.

Mijn opstelling

Met twee natuurfotografen in huis kunnen we wel wat opslagruimte gebruiken. RAW-bestanden houden we graag bij en sindskort zijn we ook meer video’s gaan maken.
Het is voor ons handig als we allebei aan een gezamenlijke fotocollectie kunnen werken. Om die reden maken we al geruime tijd gebruik van het thuisnetwerk om bestanden uit te wisselen.
Onlangs zat er toch weer een uitbreiding aan opslagruimte aan te komen en bovendien kon het bijhouden van backups wel beter dus ben ik gaan nadenken over een handig systeem. Na lang wikken en wegen uit bovenstaande opties kwam ik tot de volgende opstelling. Heb je gelijkaardige ervaringen of tips voor mij? Ik hoor het graag in de reacties onderaan dit blogbericht.

In mijn grote, ongebruikte desktoptoren met een moederbord dat (toevallig) plaats biedt aan zes SATA-schijven heb ik een SSD van 60 GB en vier HDD’s van 4 TB ingebouwd. Op de SSD heb ik het besturingssysteem TrueNAS Core geïnstalleerd. Dat is open software dus het kan door mensen van over de hele wereld gecontroleerd worden op kwetsbaarheden, dat stelt mij gerust. Bovendien is deze software gratis. Belangrijke systeemvereisten voor TrueNAS Core zijn een 64-bit x86-systeem, minimaal 8 GB geheugen en een ethernetaansluiting. De SSD boot-schijf wordt volledig gebruikt voor TrueNAS Core. De vier HDD’s dienen voor de opslag van bestanden. Voorlopig heb ik in RAID-1 geconfigureerd. Hiermee zijn de schijven twee aan twee gespiegeld. De beschikbare opslagruimte is dus maar 8 TB terwijl er wel aan 16 TB aan schijven in de NAS zit.
RAID-0 is sneller maar daarmee zouden alle bestanden verloren gaan in geval van het falen van een schijf. Met een goede backup is dit wel te overwegen – of een andere RAID-configuratie want er zijn er veel meer dan 1 en 0 – maar ik hou het voorlopig liever bij RAID-1.

Nieuwe foto’s en video’s staan op de interne harde schijf van de computer waarmee ze bewerkt worden. Dat gaat sneller. Eenmaal klaar verhuizen ze naar de NAS voor archivering.

Van alle bestanden op de NAS maak ik backups naar twee externe harde schijven waarvan er om en om een op een andere locatie ligt.

Het zou makkelijker zijn om de NAS dag en nacht te laten draaien maar omdat hij 78W stroom verbruikt en wij toch grote delen van de dag niet online zijn zet ik de NAS iedere dag aan en uit.

opengemaakte desktop computer met vijf harde schijven
de zelfgeknutselde NAS met TrueNAS Core als besturingssysteem

Eigenlijk ben ik nog steeds op zoek naar een nog beter opslag- en backup-systeem voor de grote hoeveelheden data die foto- en videografie met zich meebrengt. Het belangrijkste is volgens mij het bewustzijn naar wat er kan mis gaan met je dierbare bestanden en hoe ervoor te zorgen dat zo’n pech opgevangen kan worden.
Ik hoor graag jullie feedback in de reacties onderaan. Succes!

Geplaatst inFototips

Gelijkaardige berichten

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wat anderen zeggen

Prachtige dag gehad!
Mooie plekken van het eiland bezocht met veel info over natuur en camera gebruik. Echt een waardevolle dag gehad, genoten!

Cor Gols

Als beginnende fotograaf vond ik dit echt een geweldige cursus. Zelf gebruikte ik de camera op mijn mobiel terwijl mijn vriendin haar compactcamera gebruikte. Folkert stemt heel goed af op de wensen en behoeften van de cursisten en laat je daarbij ook nog eens prachtige plekjes van het eiland zien. Echt voor iedereen die graag foto’s maakt een aanrader. We hebben de rest van onze tijd op Schiermonnikoog de opgedane kennis van de cursus ook nog eens kunnen toepassen wat resulteerde in veel leuke foto’s.

Martin

De workshop (gouden uur) was een avontuur naar de mooiste plekjes van het eiland waar we zelf niet snel zouden komen. Zijn kennis van de natuur leverde verrassende foto’s op. Na afloop van de workshop heb ik mijn vriendin ten huwelijk gevraagd, op een prachtige plek door Folkert uitgekozen. Zijn vrouw zorgde voor een mooi gevuld mandje om het te vieren. Het werd een onvergetelijke avond en daarvoor zijn wij hen heel dankbaar.

Sander

Gisteravond een leerzame workshop gehad. Folkert heeft dingen begrijpelijk uitgelegd. Daarnaast hebben we mooie plekjes bezocht, waar hopelijk mooie foto’s van zijn gemaakt (moet ze nog bekijken). In ieder geval een aanzet gegeven om n fotocursus te volgen!

Tineke

The Photoworkshop with Folkert was an excellent experience . We communicated also in english and German and he showed me a lot of treasures and secrets of the island . His knowledge about nature and history is sooooo good and ……….his knowledge about my camera …. better than mine !!! So i found out about some functions i didnt even know that they exist !!Folkert took so much time and we spent some interesting and informative hours investigating the beauty of Schiermonnikoog !
PS: Folkert , you where right , my camera has built-in ND filter and …….i can already use it !!! Thank you so much .

Andrea

Andrea Epstein-Prins

Ik heb een zeer inspirerende tocht gemaakt met Folkert. Met veel rust en aandacht heeft hij mij op mijn niveau gecoacht in het zoeken naar bijzondere beelden en hoe ik kon omgaan met de instellingen.
Ik heb van hem geleerd, zowel wat betreft het kijken als het omgaan met mijn camera.
Hij bracht mij naar mooie plekjes die ik niet kende.
Daarnaast bleek hij ook een aangename gesprekspartner over de natuur en heeft hij me deelgenoot gemaakt van de kleine elementen in de natuur.
Ik heb genoten en geleerd.
Dank je wel Folkert!!

Irene Levy

We hebben een heel leuke en leerzame workshop gehad met Folkert in de duinen bij de wasserman. Veel geleerd en zeker ook nog plekken van het eiland ontdekt waar ik nog nooit geweest was.

Maartje Visser

Ik kom al jaren met veel plezier op Schier, veelal ook om te fotograferen. Maar Folkert heeft mij toch een paar unieke fotolocaties laten zien waar ik nog nooit geweest was! Omdat de eerste excursie wegens regen uiteindelijk toch een beetje in het water viel, heeft hij ons de volgende ochtend nóg een keer meegenomen op pad. Echt klasse! De tweede ochtend was bijzonder mooi. Folkert wist bovendien veel te vertellen over de natuur en de het leven op het wad. Aanrader!

Matthijs

We hebben een leuke workshop gehad Folkert heeft ons veel laten zien buiten de begaande paden om daar had ik zelf niet zo snel aan gedacht. Gelukkig was net die dag een mooie dag om eropuit te gaan het zonnetje scheen helaas geen mooie zonsondergang meer.
veel gezien en gehoord zoals de kwelder vuurtoren in de avond fotograferen hij heeft ervoor gezorgd dat ik nog een haas kon fotograferen, de duinen in klein Zwitserland gezien al met al een leerzame workshop

Anneke Zwetsloot

Wij hebben een fantastische “Gouden uur workshop” gehad met Folkert! We kwamen op prachtige fotogenieke plekken. En Folkert liet ons plekjes en paden zien die we zelf nooit zouden hebben gevonden. Daarnaast kan hij je als je wil ook nog eens helpen met het instellen van de camera.

Freek Jan

Ik heb een erg leuke “Gouden Uur fotoworkshop” gehad met Folkert! Hij laat je de mooiste plekken van het eiland zien, maar zelfs op plekken die je al kent wijst hij je op dingen die je nog nooit hebt opgemerkt en vertelt er boeiend over. Daarnaast helpt hij je om het zo mooi mogelijk vast te leggen. Een aanrader voor iedereen die van Schiermonnikoog én fotograferen houdt!

Pieter Stenekes